Kartal’da tsunami olur mu, sahildeki gökdelenler tehlikede mi?

- Yorumlar

Özellikle sahildeki denize sıfır rezidanslarda oturan vatandaşların merak ettiği bir konu da, Kartal’da tsunami olup olmayacağı. Peki Marmara Denizi gerçekten böyle bir felaket yaşatabilir mi? Sizin için bu sorunun cevabını araştırdık.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, Marmara Denizi’nden geçen Kuzey Anadolu Fay Hattı’nda 7.2 şiddetinde bir deprem için enerji biriktiğini belirterek, vatandaşları uyardı. Prof. Dr. Haluk Özener, “Olası depremle birlikte tsunami de olur mu” sorusuna da yanıt verdi.

“Marmara Denizi’nde daha önce de tsunami oldu”

Özener şu ifadeleri kullandı:

– Tarihsel kayıtlarda da Marmara Denizi içerisinde Tsunami görülmüş. Hayalinize Uzak Doğu’da depremlerden sonra olan tsunamiler gelmesin. Kuzey Anadolu Fayı’nın batı kesimindeki fay doğrultu atımlı bir fay. Çok ciddi bir tsunami beklenmeyebilir. Marmara Denizinde olabilecek tsunami açıkçası deniz tabanında meydana gelecek heyelanlardan sonra olacak. Bu heyelanlardan sonra oluşacak dalgalar tsunami yaratacak.

– Marmara Denizi için arkadaşlarımızın yaptığı simülasyon çalışmalarında 2 – 2 metre 20 santim gibi dalga boyu yükseklikleri geliyor. Şunu söyleyeyim, Tsunami olacaktır ama Marmara Denizinde olacak depremden sonra meydana gelecek zararlar, tsunaminin meydana getireceği zararlardan çok kat ve kat büyük olacaktır.

“Tsunami yaralanmalara ve ölümlere sebep olacaktır”

Özener sözlerine şu şekilde devam etti:

– Ancak tsunamiyi de boş geçmeyelim, biliyorsunuz Bodrum-Kos depremi oldu. Oradan sonra oluşan küçük bir tsunami dalgası, 30 santimlik yükseklikteki bir dalga denizdeki teknelerin çarpışmasına sebep oldu. Dolayısıyla diz kapağını geçecek miktardaki bir tsunami dalgası açıkçası insanların yaralanmasına ve ölümüne sebep olacaktır. Dolayısıyla olası bir Marmara Denizi depreminden sonra vatandaşları meraklı bir şekilde kıyıya, deniz kenarlarına gitmektense iç bölgelere yüksek kesimlere gitmelerini öneriyoruz.

Tsunami nedir, nasıl oluşur?

Tsunami, genellikle bir deprem tarafından tetiklenen bir dizi dalga veya “dalga treni” dir.

Dünya’nın dış kabuğunu oluşturan tektonik plakalar vardır. Plakalar, sıkışıp kaldıkları bir alanda aniden hareket ettiğinde, deprem meydana gelir. Alt plakanın sıkışması durumunda, üst plaka da sıkışır. Üst plaka yukarı sürüklenirek, üstteki plaka da aşağı sürüklenir. Bu hareket, on yıllarca veya yüzyıllarca devam eder ve yavaşça stres yaratır.

Bu şekilde oluşan bir depremde, üst plaka kırılıp stres denize yayıldığında, deniz tabanını ve üstündeki suyu yükseltir. Bu yükseliş bir tsunamiyi başlatır. Tsunaminin bir kısmı en yakın karaya doğru yönelir, kıyıya gelince dalga boyu daha da büyür. Başka bir kısmı ise diğer kıyılara yönelir.

Kartal Sahilindeki rezidanslar güvenli mi?

Kartal Sahili boyunca özellikle tren yolunun alt kesimi, kısmende olsa denize yapılan dolgularla oluşturulmuştur. Bu bölgeler, 1980’lerden bu yana İstanbul’da sistemli olarak yapılan dolgu çalışmalarından nasibini almıştır.

Son yıllarda İstanbul’da ormanların yerine binaların yapılması ve denizlerin dolgu ile doldurulması çalışmalarının hızlanması, birçok yerde rezidansların ve gökdelenlerin türemesine yol açtı. Buna, ‘Kartal sahiline Barcelona modeli’ denilerek yola çıkılan ve “yüksek bina kötüdür algısı değişmeli” sloganıyla doruk noktasına ulaşan rezidans sevdası eklenince, Kartal’da sahil hattı boyunca yüksek katlı binaların sıralanmasına sebep oldu – Adalar’dan Kartal’a vapurla giderken sahil boyunca oluşan çirkin görüntü rahatlıkla görülebilir.

Peki sahildeki binalar tehlikeli mi? Esasında bu binaların çoğu 1999 depreminden sonra yapıldığı için birçok yapı kontrol şartını sağlıyorlar. Dolgu alanının üstünde olmadıkça bu tür binaların bir deprem durumunda güvensiz olabileceklerini iddia etmek yanlıştır. Ancak eğer bir tsunami olursa ilk etkilenecek yerleşim yerleri de, sahilde olmaları sebebiyle bu binalar olacaktır. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, oluşacak bir tsunaminin çok büyük olmayacağını, ancak 20 santimlik tsunaminin bile yaralanmalara ve ölümlere neden olabileceğini söylüyor.

x