Büyükada’da ulaşım sorununa genel bakış

İsminizin başına ne yazalım diye sorduğumuzda, “Adalı deyin geçin’’ diyor, 25 yaşındaki Göksel Görgün.

“Benim ailem de yıllardır burada yaşıyor. Ben hiç ailemden ya da tanıdığım insanlardan faytona binelim de bir yere gidelim talebi duymadım.”
Turistler gözünden nostaljik faytonlar ile özdeşleşmiş Büyükada’da halk, gündelik hayatta ada içinde ya yürüyor ya da bisiklet kullanıyor.

Yaz aylarında adada nüfusun artması birtakım ulaşım problemlerini beraberinde getiriyor. Ulaşım sorunlarının bir ayağını da faytonlar oluşturuyor. Büyükada Faytoncular Derneği yetkilisi Mehmet Suna, son dönemde hayvan hakları ihlali ile gündeme gelen Ada faytonlarına ilişkin haberlerin tek taraflı olduğundan yakınıyor.

“Burada atın ömrü iki yıl diyorlar ama bu doğru değil. Atlar adaya getirilmeden veteriner kontrolünden geçiyor. iğne yapılıyor. Üç gün kontrol altında tutularak, hastalığı olup olmadığı tespit ediliyor. Atların boyun kıkırdağının altına çip takılıyor. Bu sayede atlar takip ediliyor. Yani ölme, denize, ormana atıp kurtulma gibi durumlar söz konusu değil. hepsi kontrol altında.”

Otuz yılı aşkın süredir faytonculuk yapan Suna, belediyenin konu hakkındaki sorumluluğunu dile getirirken ada içindeki en büyük sıkıntının denetimsizlik olduğuna vurgu yapıyor.

Kendini, adanın yerlisi olarak tanıtan Ayk Velek de fayton sahiplerinden biri. Velek, adanın faytonla anıldığının altını çiziyor ve ekliyor, “Ada’da 227 fayton var. Birçok aile bu meslekten ekmek kazanıyor, yazılan haberlerin çoğu abartılı yazılıyor. Atlar bizim ekmek kapımız. Kendimizden çok onlara bakma gibi bir zorunluluğumuz var. Velek, faytonlar hakkındaki düşüncelerini belirtirken adadaki bisiklet kazalarına da dikkat çekiyor, “Burada her gün bisiklet kazaları oluyor. Yılda neredeyse on kişi bisiklet kazaları sonucu hayatını kaybediyor ama haber olarak basına yansımıyor.”

Adada bisikletten düşüp ölmek diye bir şey var


Ada’da kiraladıkları bisikletle kaza yapan gençlerden Hakan Liman, “Fiyatları çok yüksek olduğu için fayton kullanmadık. Yolda yürürken bisiklet ve faytonların aynı yolu kullanması trafik kargaşasına neden oluyor. Yürüyüş parkurlarının olmaması adada büyük bir sorun” diye belirtirken; yaya, bisiklet ve fayton kullanıcısının maruz kaldığı tehlikeleri hatırlatıyor.

Kaza yapan gençlere göre, bisikletle yaşanan kazaların ortaya çıkardığı tehlikelerin önemli sebeplerinden biri, bisiklet sağlayıcılarının kask ve dizlik kullanımı konusunda uyarıda bulunmamaları. İsmini vermek istemeyen bisikletçi esnaf ise bisiklet kiralayanların kask ve dizlik kullanmak istemediğine vurgu yapıyor. Ulaşım konusunda düzenlemelerin yapılmasını istediğini belirten esnaf, “Yollara daha çok tabela konsa, yollar çizilse güzel olur” diye ekliyor.

Adalar Bisikletçiler Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Zehra Akgün Ada şartlarının bisiklet yolu için uygun olmadığını şu şekilde ifade ediyor, “Bu yolları hem gidiş hem dönüş olarak bisiklet yolu için bölemezsiniz. Yollar, böyle bir çalışma için çok kısa ve dar.’’

Adalar Kent Konseyi Ulaşım Sorumlusu Ali Erkurt, Büyükada’nın ana yolları ve bu yollara bağlı birçok yolun yönetiminin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Koordinasyon Merkezi‘ne (UKOME) ait olduğunu söylüyor. Erkurt birçok yetkinin yerel belediyelerden alınmış olduğuna dikkat çekerek, “Ada, bir sit alanı olduğu için imarında büyük bir değişim olamaz. Örneğin adada bisiklet yolu olamayacağına dair kurul kararı var.” diyor.

Belediyenin, sit alanlarında yönetim planları yapma yetkisi olduğuna vurgu yapıyor ve ekliyor, “Yapılamaması, birtakım baskı gruplarının bunu istememesiyle ve maddi imkânsızlıklarla ilgili. Ada’da bugüne kadar yapılan imar planı sadece basit onarım çerçevesinde ve kamuya ait alanlarda yapılan işlerdi.”

”Yasaklayıcı bir tutum var ama düzenleyici bir tutum yok”

Ada sakinlerinden Mimar Korhan Gümüş, ulaşım sorunlarının yönetim problemi olduğuna vurgu yapıyor, “Yasaklayıcı bir tutum var ama düzenleyici bir tutum yok. Sorunlardan beslenen bir yönetim var, asıl mesele bu.”

Resmi verilere göre Büyükada’da plakalı 620 akülü araç, 1475 bisiklet, 227 fayton var.

Öte yandan Ada’da yaşlı ve hastalara heyet raporu karşılığında plaka ve akülü araç alımı izni veriliyor. Fakat ada sokaklarında dolaşırken akülü araçların üzerinde her yaştan insan bulmak mümkün.

Ulaşıma dair bir problemin varlığına işaret eden bu talepler ve çözüm stratejileri 2016 yılında gerçekleşen çalıştayda ele alınmış.

WRI (Dünya Kaynakları Enstitüsü) Ross Sürdürülebilir Şehirler Merkezi İBB, Kent Konseyi, ilgili Esnaf Dernekleri, Ada yaşayanları, Gazeteciler, Mimarlar gibi pek çok paydaşın yer aldığı “Halk Katılım Toplantısı” sonrası ortaya koyulan ulaşım sorunlarının ve çözüm stratejilerinin raporlandığı Adalar Sürdürülebilir Ulaşım Çalıştayı yayınladı. Çalıştay raporunun yayınlanmasının üzerinden bir yıla aşkın bir süre geçerken WRI Türkiye sorumlusu Hande Dönmen raporda önerilen stratejilerin uygulanması için takip sorumluğunun WRI’ın çalışma alanı kapsamına girmediğini vurguladı.

Çalıştayı uygulama imkanımız yok

Adalar Belediye Başkan Yardımcısı Mahmut Yerlikaya

Belediye Başkan Yardımcısı Mahmut Yerlikaya WRI Çalıştayı’nın hayata neden geçmediğini anlatıyor:

“Çalıştayı uygulamaya koyabilmek için imkanlarımızın olması gerekir. Şu an bu imkanlarımız yok. Örneğin bize öneriyorlar. Bisikletleri, faytonları kent merkezinden çıkarın. Nereye çıkaracağız? Bizim belediye olarak gayri mülkümüz, alanımız yok. Bu nedenle zorlanıyoruz. Kent konseyimizin çalıştayı iyi bir çalışma, çok güzel bir çalışma. Fakat bu zamana kadar uygulamaya geçirdiğimiz bir şey yok.”dedi, ada içerisindeki belediyeye ait ulaşım araç sayısı soruldu konuyla alakalı bilgi verilmekten kaçınıldı.

Adalar Kent Konseyi Ulaşım Çalışma Grubu Başkanı Ali Erkurt

Kent Konseyi’inden Erkurt Problemlerin ortadan kalkması için kamuoyu oluşmasının önemine dikkat çekiyor.

“Yönetim planı için buradaki sivil toplum örgütlerinin, kent konseyinin bir şeyler yapması gerekir. Bu eylemlerin çok başarılı olamadığını görüyoruz çünkü genellikle bir birlik, süreklilik sağlanamıyor.”

Bu habere ekleyebileceğiniz bir görüşünüz var mı? İsterseniz, yorumlar kısmına ekleyebilirsiniz.

Önerilen Başlıklar
Yorumlar