Çevre & Kent Yaşamı Maltepe

Maltepe Sahilindeki Batık Gemi Hâlâ Duruyor: AYİŞ-1’in Hikayesi

Maltepe sahilindeki batık gemi neden hâlâ duruyor? 2021’de lodosta karaya oturan AYİŞ-1’in hikayesi, kaldırılan diğer gemiler ve son durum.

Maltepe sahilinde 30 Kasım 2021’deki şiddetli lodosta karaya oturan AYİŞ-1 adlı Ro-Ro gemisi 2026 itibarıyla hâlâ kıyıda duruyor. Aynı fırtınada batan veya karaya oturan diğer gemiler sonraki yıllarda sökülerek bölgeden kaldırılırken, Maltepe sahilinde görülebilen son büyük gemi enkazı AYİŞ-1 olarak kaldı.

67 metre uzunluğundaki Türkiye bayraklı gemi, fırtınada sürüklenerek kayalıklara oturdu ve ardından yan yatarak su almaya başladı. Aradan yıllar geçmesine rağmen geminin kalan gövdesi Maltepe kıyısından görülebiliyor.

Maltepe’deki Batık Gemi Hangisi?

Maltepe sahilinde günümüzde görülen gemi AYİŞ-1 adlı Ro-Ro yük gemisidir. Gemi 1970 yılında inşa edildi. Kayıtlarda 67 metre uzunluğunda ve 808 groston olarak yer alıyor.

AYİŞ-1, 30 Kasım 2021 gecesi İstanbul’da etkili olan şiddetli lodos sırasında sürüklenerek Maltepe kıyısında karaya oturdu. Fırtınanın devam etmesiyle geminin iskele ve baş tarafı suya gömüldü ve gemi yan yatmış halde kaldı.

30 Kasım 2021’de Ne Oldu?

İstanbul’u etkileyen kuvvetli lodos Maltepe’deki eski Milli Müdafaa İskelesi çevresinde bağlı bulunan birden fazla gemiyi etkiledi.

AYİŞ-1 kıyıya sürüklenerek karaya otururken, Erdemler-6 adlı 64 metre uzunluğundaki geminin de bağlama halatları koptu. Erdemler-6 alabora olarak tamamen battı.

Böylece aynı kıyı bölümünde biri tamamen batmış, diğerleri ise karaya oturmuş veya yarı batık durumda birden fazla gemi enkazı ortaya çıktı.

Erdemler-6 Denizden Çıkarıldı

Denizin altında kalan Erdemler-6 için 2022 yılında söküm çalışması başlatıldı. Dalgıçlar geminin gövdesini su altında parçalara ayırdı ve kesilen metal parçaları büyük bir vinç yardımıyla kıyıya çıkardı.

Çalışmalar yaklaşık bir buçuk ay sürdü. Böylece 2021’de tamamen batan gemilerden biri Maltepe kıyısından kaldırılmış oldu.

Maltepe sahilinde sökülen batık geminin parçaları
Fotoğraf: Kartal 24

AYİŞ ve AYİŞ-1 için Kaldırma Kararı

İstanbul Bölge Liman Başkanlığı 2023 yılında bölgede kalan AYİŞ ve AYİŞ-1 adlı gemilerle ilgili duyuru yayımladı.

Duyuruda gemilerin karaya oturmuş ve yarı batık durumda bulunduğu, can ve mal güvenliği ile çevre açısından risk oluşturduğu belirtildi. Gemi sahiplerinden gemilerin bulunduğu yerden kaldırılması veya daha güvenli bir noktaya alınması için işlem başlatmaları istendi.

Diğer Ayiş Gemisi de Söküldü

2024 yılında bölgede kalan AYİŞ adlı geminin parçalanması için de çalışma başlatıldı. Geminin metal bölümleri dalgıçlar tarafından kesilerek denizden çıkarıldı ve geri dönüşüm amacıyla taşındı.

Bu çalışmalarla birlikte 2021’de aynı bölgede bulunan gemi enkazlarının büyük bölümü ortadan kaldırıldı.

Maltepe’de Batık Gemi Hâlâ Var mı?

Evet. 2026 itibarıyla Maltepe sahilinde AYİŞ-1’in kalan gövdesi hâlâ görülebiliyor. Diğer batık ve karaya oturan gemiler kaldırılmış olsa da AYİŞ-1 kıyıda kalan son gemi olarak dikkat çekiyor.

Geminin 2025 yılında çekilen fotoğraflarında da aynı noktada batık ve terk edilmiş halde bulunduğu görülüyordu. 2026’da ise kıyıdaki gemi tamamen ortadan kaldırılmış değil.

Batık Gemi Maltepe’de Nerede?

AYİŞ-1, Maltepe’nin Yalı Mahallesi kıyısındaki eski Milli Müdafaa İskelesi çevresinde bulunuyor. Gemi kıyıya ve kayalıklara oldukça yakın olduğu için sahil yolundan görülebiliyor.

Ancak gemi bir gezi veya ziyaret noktası değildir. Yıllardır deniz suyu ve hava koşullarına maruz kalan metal gövdenin çevresine yaklaşmak, geminin üzerine çıkmak veya enkaz bölümüne girmek güvenlik açısından tehlikeli olabilir.

AYİŞ-1 Neden Hâlâ Kaldırılmadı?

Geminin yıllarca bölgede kalmasında mülkiyet, hukuki işlemler ve enkazın kaldırılmasına ilişkin süreçlerin etkili olduğu biliniyor. İstanbul Bölge Liman Başkanlığı’nın 2023 tarihli duyurusu da gemilerin kaldırılması konusunda idari süreç yürütüldüğünü gösteriyor.

Bununla birlikte AYİŞ-1’in kalan bölümünün tamamen ne zaman kaldırılacağına ilişkin 2026 itibarıyla açıklanmış kesin bir tarih bulunmuyor.

AYİŞ-1 Hakkında Kısa Bilgiler

  • Gemi: AYİŞ-1
  • Türü: Ro-Ro yük gemisi
  • Uzunluğu: Yaklaşık 67 metre
  • Groston: 808
  • Yapım yılı: 1970
  • Olay tarihi: 30 Kasım 2021
  • Olay: Şiddetli lodosta sürüklenerek karaya oturdu ve su aldı
  • Konum: Maltepe Yalı Mahallesi, eski Milli Müdafaa İskelesi çevresi
  • 2026 durumu: Geminin kalan bölümü hâlâ kıyıda

Maltepe sahilindeki görüntü böylece 2021’deki fırtınanın izlerinden birini taşımaya devam ediyor. Aynı olayda batan veya karaya oturan diğer gemiler yıllar içinde kaldırılırken, AYİŞ-1’in kalan gövdesi kıyıda varlığını sürdürüyor.