Başakşehir’in Eski Adı Ne? Başakşehir İsmi Nereden Geliyor?

Başakşehir’in tamamının eski adı Azatlık değildir. Çünkü bugünkü Başakşehir, tek bir eski yerleşimin adının değiştirilmesiyle ortaya çıkmadı. İlçe 2008 yılında farklı mahalle, yerleşim ve idari alanların bir araya getirilmesiyle kuruldu. Azatlık ise bugünkü ilçenin özellikle Şahintepe, Kayabaşı, Şamlar, Güvercintepe ve Altınşehir çevresini kapsayan tarihî bölge için kullanılan eski adlardan biridir.

Başakşehir’in Eski Adı Neydi?

Başakşehir için tek bir eski isim vermek tarihsel olarak doğru değil. Başakşehir Belediyesi’nin tarihçesinde Şahintepe, Kayabaşı, Şamlar, Güvercintepe ve Altınşehir’i kapsayan bölgenin bilinen eski adının Azatlık olduğu belirtiliyor.

Ancak bugünkü Başakşehir ilçesi yalnız bu bölgelerden oluşmadığı için “Başakşehir’in eski adı Azatlık’tı” şeklindeki ifade eksik kalıyor. Bahçeşehir, Başak ve eski Başakşehir etapları gibi farklı yerleşimler de 2008’de kurulan yeni ilçenin sınırlarına dahil edildi.

Azatlık Neresi?

Azatlık veya tarihî kayıtlardaki biçimiyle Azadlu, Osmanlı döneminde bugünkü Başakşehir sınırları içinde kullanılan eski yer adlarından biridir. Başakşehir Belediyesi’nin ayrıntılı tarihçesinde 1831 tarihli nüfus kayıtlarında Azadlu köyünden ve burada yaşayanlardan söz ediliyor.

Bölgede ayrıca Osmanlı Devleti’nin barut üretimi için kurduğu Azadlu Baruthanesi bulunuyordu. III. Selim döneminde kurulan tesisin inşası 1796 yılı başında tamamlanarak üretime geçti. Baruthane ve çevresindeki tarihî yerleşim, Başakşehir’in geçmişindeki önemli unsurlardan biri oldu.

Azatlık Adı Nereden Geliyor?

Azatlık adının kökeniyle ilgili farklı tarihî anlatımlar bulunuyor. Başakşehir Belediyesi’nin bazı kurumsal tarihçe metinlerinde isim, Şamlar Baruthanesi’nde çalışan kişilerin azat edilmesiyle ilişkilendiriliyor. Belediyenin daha ayrıntılı tarih çalışmasında ise Azadlu köyünün Osmanlı kayıtlarında yer aldığı ve baruthanenin de bu köyün yakınında kurulduğu anlatılıyor.

Bu nedenle Azatlık adını yalnızca baruthanenin kurulmasına bağlamak yerine, Azadlu veya Azatlık adının Osmanlı döneminde bölgede kullanılan tarihî bir yer adı olduğunu söylemek daha doğru olur.

Resneli Çiftliği Nedir?

Başakşehir’in tarihindeki bir başka önemli isim Resneli Çiftliği. Azadlu Baruthanesi çevresindeki çiftlik arazilerinden biri 20. yüzyılın başlarında Resneli ailesinin mülkiyetine geçti ve zamanla Resneli Çiftliği adıyla anılmaya başladı.

Bölgedeki geniş çiftlik arazilerinin ilerleyen yıllarda parçalanıp satılması ve yeni yerleşimlerin gelişmesi, bugünkü Başakşehir’in kentleşme sürecinin parçalarından biri oldu. Resneli Çiftliği’nden kalan tarihî yapı da Başakşehir’in geçmişinden günümüze ulaşan eserlerden biridir.

Başakşehir Ne Zaman İlçe Oldu?

Başakşehir 2008 yılında ilçe oldu. 5747 sayılı kanun 6 Mart 2008’de kabul edildi ve 22 Mart 2008’de yürürlüğe girdi. Kanunla İstanbul’da Başakşehir adıyla yeni bir ilçe ve belediye kurulması kararlaştırıldı.

Yeni ilçe tek bir yerleşimin dönüştürülmesiyle oluşturulmadı. Küçükçekmece ve Esenler’e bağlı çeşitli mahalle ve bölgeler ile Bahçeşehir Belde Belediyesi bir araya getirildi.

Başakşehir Eskiden Nereye Bağlıydı?

Başakşehir kurulmadan önce bugünkü ilçe sınırlarında bulunan yerleşimler farklı belediyelere bağlıydı.

• Küçükçekmece: Başakşehir 1. ve 2. Etapları, Güvercintepe, Şahintepe, Altınşehir, Ziya Gökalp ve Şamlar bölgesi
• Esenler: Başak Mahallesi ile Başakşehir 4. ve 5. Etapları
• Büyükçekmece: Bahçeşehir, ilçe kurulmadan önce Büyükçekmece’ye bağlı belde belediyesiydi

Bu farklı yerleşimlerin bir araya getirilmesi, Başakşehir’in neden tek bir “eski adı” bulunmadığını da açıklıyor.

Başakşehir İsmi Nereden Geliyor?

5747 sayılı kanunda yeni ilçenin adı doğrudan Başakşehir olarak belirlendi. Ancak Başakşehir ismi 2008’de ilçe kurulurken ilk kez ortaya çıkmış bir ad değildi.

Başakşehir Belediyesi’nin kendi tarihçesine göre ilçe kurulmadan önce de Başakşehir 1. ve 2. Etapları ile Başakşehir 4. ve 5. Etapları adı kullanılıyordu. Dolayısıyla Başakşehir adı bölgede ilçe kurulmadan önce zaten yerleşmiş durumdaydı ve yeni ilçe de bu adı aldı.

“Başakşehir” kelimesinin başak ve şehir sözcüklerinin birleşmesinden oluştuğu dil açısından açık olsa da, adın neden ve hangi kararla ilk kez seçildiğine ilişkin incelenen resmî tarihçe kaynaklarında kesin bir köken açıklaması bulunmuyor. Bu nedenle ismin 2008 yılında yöneticiler tarafından sıfırdan üretildiğini söylemek doğru değildir.

Başakşehir’in Eski Adı Kısaca Ne?

Arama sorusuna kısa cevap vermek gerekirse, Başakşehir’in tamamının tek bir eski adı yoktur. Bugünkü ilçenin Şahintepe, Kayabaşı, Şamlar, Güvercintepe ve Altınşehir çevresindeki tarihî bölgesi Azatlık veya Azadlu adıyla anılmıştır. Başakşehir ise farklı eski yerleşimlerin birleştirilmesiyle 2008 yılında kurulan yeni ilçenin adıdır.