5188 Güvenlik Sorumlusu Nedir? Görevleri ve Şartları

5188 güvenlik sorumlusu, özel güvenlik hizmetlerinin mevzuata uygun yürütülmesinden ve özellikle denetim süreçlerinden sorumlu kişidir. Emniyet Genel Müdürlüğünün uyguladığı kurallara göre fiilen 15 ve üzerinde özel güvenlik görevlisi çalıştırılan yerler ile özel güvenlik şirketlerinin şubelerinde en az bir güvenlik sorumlusu görevlendirilir. Güvenlik sorumlusunun 5188 sayılı Kanun’daki şartları taşımasının yanı sıra en az ön lisans mezunu olması gerekir.

Güvenlik sorumlusu uygulaması 2017 yılında 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a eklendi. KHK ile yapılan düzenleme 2018’de 7072 sayılı Kanun ile aynen kabul edildi. Güncel uygulamada 5188 sayılı Kanun ile İçişleri Bakanlığının 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi birlikte dikkate alınıyor.

5188 Güvenlik Sorumlusu Nedir?

Güvenlik sorumlusu, özel güvenlik hizmetlerinin 5188 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat doğrultusunda yürütülmesinden sorumlu özel güvenlik personelidir. EGM Genelgesi’ne göre bu kişi özellikle özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi ve denetim süreçleri açısından sorumlu ve yetkilidir.

Özel güvenlik birimlerinde güvenlik sorumlusu, 5188 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat bakımından özel güvenlik hiyerarşisinin en üst pozisyonunda yer alır. Kurumların kendi idari organizasyonlarında ayrıca güvenlik müdürü, güvenlik amiri veya güvenlik şefi gibi unvanlar bulunabilir.

Kaç Güvenlik Görevlisi Olunca Güvenlik Sorumlusu Gerekir?

İçişleri Bakanlığının 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi’ne göre fiilen 15 kişi ve üzerinde özel güvenlik görevlisi istihdam edilen yerlerde en az bir güvenlik sorumlusu görevlendirilmesi gerekiyor.

Özel güvenlik şirketlerinin şubelerinde de güvenlik sorumlusu bulunması zorunlu. Özel güvenlik birimi ile özel güvenlik şirketinden hizmet satın alma yönteminin birlikte kullanıldığı ve toplam özel güvenlik görevlisi sayısının 15 veya üzerinde olduğu yerlerde, birim veya şirket tarafından istihdam edilen en az bir kişi güvenlik sorumlusu olarak görevlendiriliyor.

Güvenlik Sorumlusu Olma Şartları

5188 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca güvenlik sorumlusunda özel güvenlik görevlileri için belirlenen şartlara ek olarak en az ön lisans mezunu olma şartı aranıyor.

Güvenlik sorumlusu olacak kişinin temel olarak şu koşulları karşılaması gerekiyor:

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
• 18 yaşını doldurmuş olmak.
• En az ön lisans mezunu olmak.
• 5188 sayılı Kanun’da belirtilen adli sicil şartlarını taşımak.
• Özel güvenlik görevini yapmaya engel sağlık durumunun bulunmaması.
• Gerekli özel güvenlik eğitimini tamamlamış olmak.
• Özel güvenlik görevlisi olarak çalışabilmek için gerekli çalışma ve kimlik şartlarını taşımak.

Ateşli silah tahsis edilmiş özel güvenlik izni bulunan bir yerde görev yapacak güvenlik sorumlusunun silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartına sahip olması gerekiyor. Ateşli silah bulunmayan özel güvenlik şirketi şubesinde ise silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartına sahip güvenlik sorumlusu görevlendirilebiliyor.

Güvenlik Sorumlusunun Görevleri Nelerdir?

Güvenlik sorumlusunun temel görevi, özel güvenlik hizmetlerinin mevzuata uygun ve düzenli şekilde yürütülmesini sağlamaktır. EGM’nin güncel uygulama esaslarına göre görev alanı özellikle denetim ve özel güvenlik hizmetlerinin organizasyonu üzerinde yoğunlaşıyor.

• Özel güvenlik hizmetlerinin 5188 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata uygun yürütülmesini takip etmek.
• Özel güvenlik görevlilerinin hizmet düzenini ve görevlerin uygulanmasını takip etmek.
• Özel güvenlik denetimlerinde sorumlu personel olarak görev yapmak.
• Koruma ve güvenlik hizmetindeki eksikliklerin belirlenmesini ve ilgili birimlere bildirilmesini sağlamak.
• Özel güvenlik personelinin görev ve yetkilerinin mevzuata uygun kullanılmasını gözetmek.
• Kurumun güvenlik hiyerarşisi içinde özel güvenlik hizmetlerinin koordinasyonunda görev almak.

Güvenlik sorumlusunun kurum içindeki ayrıntılı idari görevleri işverenin organizasyonuna göre değişebilir. Ancak işveren tarafından verilen görevler 5188 sayılı Kanun’daki özel güvenlik görev ve yetkilerinin sınırlarını genişletemez.

Güvenlik Sorumlusu ÖGNET’e Bildirilir mi?

Evet. Güvenlik sorumluları Özel Güvenlik Bilgi Sistemi Otomasyonu üzerinden bildirilir. Güvenlik şefi, güvenlik amiri ve güvenlik müdürü olarak görevlendirilen özel güvenlik personelinin bildirimleri de ÖGNET üzerinden gerçekleştiriliyor.

Bir güvenlik sorumlusunun görevden ayrılması halinde yerine 30 gün içinde yeni güvenlik sorumlusu görevlendirilmesi gerekiyor. Yeni görevlendirme yapılana kadar KKKY veya yönetici tarafından belirlenecek bir özel güvenlik görevlisi güvenlik sorumlusunun görevlerini geçici olarak yürütüyor.

Güvenlik Sorumlusu Birden Fazla Yerde Görev Yapabilir mi?

EGM Genelgesi’ne göre özel güvenlik görevlisi yalnızca bir yerde güvenlik sorumlusu olarak görevlendirilebilir. Bununla birlikte metro ve tramvay hatları gibi aynı özel güvenlik iznine sahip, birbiriyle bağlantılı yerlerde her nokta için ayrı güvenlik sorumlusu atanması gerekmeyebilir.

Güvenlik Müdürü ile Güvenlik Sorumlusu Aynı mı?

Güvenlik müdürü ile güvenlik sorumlusu aynı kavram değildir. Güvenlik müdürü, kurumun idari organizasyonu kapsamında oluşturabileceği bir görev unvanıdır. Güvenlik sorumlusu ise 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik mevzuatında düzenlenen bir sorumluluktur.

Bir güvenlik müdürü, güvenlik amiri veya güvenlik şefi gerekli yasal şartları taşıyorsa aynı zamanda güvenlik sorumlusu olarak görevlendirilebilir. Bu nedenle bir kişinin işyerindeki unvanının “güvenlik müdürü” olması, tek başına 5188 kapsamında güvenlik sorumlusu olduğu anlamına gelmez.

Güvenlik Sorumlusu Sadece Gündüz mü Çalışır?

5188 sayılı Kanun ve yürürlükteki 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi’nde güvenlik sorumlusunun yalnızca gündüz çalışması gerektiğine ilişkin bir kural bulunmuyor. Çalışma ve vardiya düzeni, mevzuattaki görevlerin yerine getirilmesini engellememek kaydıyla işyerinin organizasyonu ve çalışma mevzuatı kapsamında belirleniyor.

5188 Sayılı Kanuna Göre Özel Güvenlik Görevlisinin Görevleri

Güvenlik sorumlusunun yönetsel ve mevzuata ilişkin sorumlulukları ile özel güvenlik görevlilerinin 5188 sayılı Kanun’un 7. maddesindeki yetkileri birbirinden ayrılmalıdır. Özel güvenlik görevlilerinin başlıca yetkileri görev alanları ve görev süreleri içinde kullanılabilir.

• Korunan alana giren kişileri duyarlı kapıdan geçirmek ve eşyalarını güvenlik sistemleriyle kontrol etmek.
• Kanunda belirtilen etkinlik ve ulaşım tesislerinde kimlik sormak ve güvenlik kontrolü yapmak.
• Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90. maddesindeki şartlarda yakalama yapmak.
• Görev alanında hakkında yakalama emri veya mahkumiyet kararı bulunan kişileri yakalamak.
• Yangın ve deprem gibi afetlerde veya yardım istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girmek.
• Suç teşkil eden, delil niteliği taşıyan veya tehlike oluşturabilecek eşyayı genel kolluğa bildirmek şartıyla emanete almak.
• Terk edilmiş veya bulunmuş eşyayı emanete almak.
• Olay yerini ve delilleri korumak.
• Kanunda belirtilen şartlar çerçevesinde zor kullanmak.

680 Sayılı KHK Hala Geçerli mi?

Güvenlik sorumluluğuna ilişkin düzenleme ilk olarak 6 Ocak 2017’de yayımlanan 680 sayılı KHK ile 5188 sayılı Kanun’a eklendi. Ancak bu değişiklikler 2018 yılında 7072 sayılı Kanun ile aynen kabul edildi ve 5188 sayılı Kanun’un güncel metnine işlendi.

Bu nedenle güvenlik sorumlusunun şartlarını araştırırken yalnızca eski 680 sayılı KHK metnine bakmak yerine 5188 sayılı Kanun’un güncel hükümleri ile İçişleri Bakanlığının 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi esas alınmalıdır.