Arnavutköy Adı Nereden Geliyor? Eski İsmi ve İlçe Tarihi
Arnavutköy adı nereden geliyor, eski ismi neydi? İlçenin tarihî adı, Avrupa Yakası’ndaki konumu ve 2008’de ilçe oluş süreci.
Arnavutköy, İstanbul’un Avrupa Yakası’nda, kuzeyde Karadeniz’e kıyısı bulunan bir ilçedir. Arnavutköy adı 19. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı arşivlerinde ve dönemin haritalarında görülür. Tarihî belgelerde rastlanan “Arnautköi” ve “Arnaout Kevi” gibi biçimler ise farklı bir eski ilçe adından çok Arnavutköy adının dönemin yazım ve haritalama biçimleridir.
Arnavutköy Adı Nereden Geliyor?
Arnavutköy adının kökeniyle ilgili en yaygın anlatı, bölgede geçmişte yaşayan Arnavut asıllı bir kişiye dayanır. İlçenin resmî tarihçesinde de eski dönemlerde burada yaşayan Arnavut bir köylünün yerleşimin isim babası olduğunun düşünüldüğü belirtilir.
Bölge, Edirne üzerinden Avrupa’ya uzanan güzergâh üzerinde bulunuyordu. Anlatıya göre yolu kullananlar, burada yaşayan kişiden hareketle bölgeyi “Arnavut’un Köyü” olarak adlandırmaya başladı. Bu kullanımın zamanla “Arnavutköyü” ve ardından bugünkü Arnavutköy biçimine dönüştüğü kabul ediliyor.
Arnavutköy’ün Eski İsmi Neydi?
Arnavutköy için tamamen farklı ve daha sonra değiştirilmiş tek bir eski isimden söz etmek doğru değildir. İlçenin bugünkü adına benzeyen kullanımlar 19. yüzyıldaki kayıt ve haritalarda zaten bulunmaktadır.
1850’li ve 1890’lı yıllara ait bazı haritalarda yerleşimin adı Arnaout Kevi biçiminde yazılmıştır. Osmanlı arşivleri ve dönem haritalarında ise Arnautköi yazımına rastlanır. Bunlar Arnavutköy adının tarihî yazım biçimleri olarak değerlendirilmelidir.
“Eski Köy”, “Köy İçi” ve “Aşağı Köy” ifadeleri de Arnavutköy’ün eski yerleşim alanının bazı bölümleri için kullanılan yerel adlardır. Bunları ilçenin önceki resmî adı olarak değerlendirmek doğru olmaz.
Arnavutköy Nerede ve Hangi Yakada?
Arnavutköy, İstanbul’un Avrupa Yakası’ndadır. İstanbul iline bağlı 39 ilçeden biridir ve bugün başka bir ilçeye bağlı değildir. Kuzeyinde Karadeniz bulunur. İlçe sınırları içinde İstanbul Havalimanı, Karaburun, Durusu, Hadımköy, Bolluca ve Taşoluk gibi geniş ölçekte bilinen yerleşim ve alanlar da bulunur.
Arnavutköy Ne Zaman İlçe Oldu?
Arnavutköy’ün idari statüsü zaman içinde birkaç kez değişti. Osmanlı döneminde Çatalca Sancağı sınırlarında bulunan yerleşim, Cumhuriyet döneminde bir süre Eyüp ilçesine bağlı kaldı. Gaziosmanpaşa’nın 1963 yılında ilçe haline gelmesinden sonra Arnavutköy buraya bağlandı.
Arnavutköy, 1987 yılında belde statüsünü kazandı. Asıl büyük idari değişiklik ise 2008 yılında gerçekleşti. 6 Mart 2008 tarihinde kabul edilen 5747 sayılı kanunla Arnavutköy ilçe olarak düzenlendi. Kanunun 22 Mart 2008’de yayımlanmasının ardından Arnavutköy, İstanbul’un bağımsız ilçelerinden biri haline geldi.
Arnavutköy İlçesi Nasıl Oluşturuldu?
Yeni ilçe oluşturulurken yalnızca eski Arnavutköy beldesi kullanılmadı. Boğazköy, Bolluca, Durusu, Haraççı, Hadımköy ve Taşoluk gibi çevredeki belediyeler ile Çatalca ve Gaziosmanpaşa sınırlarındaki çeşitli yerleşimler yeni Arnavutköy ilçesi içinde bir araya getirildi.
Böylece Arnavutköy yaklaşık 45 yıl bağlı kaldığı Gaziosmanpaşa’dan ayrılarak müstakil bir ilçe haline geldi.
Arnavutköy’de Köy Var mı?
Arnavutköy’ün geçmişinde köy statüsünde çok sayıda yerleşim bulunmasına rağmen günümüzde ilçenin idari yapısı mahallelerden oluşuyor. Arnavutköy’de toplam 38 mahalle bulunuyor.
Baklalı, Balaban, Boyalık, Hacımaşlı, Karaburun, Tayakadın, Yassıören ve Yeniköy geçmişte orman köyü statüsünde olan yerleşimler arasındaydı. 6360 sayılı kanun kapsamında bu yerleşimler de mahalleye dönüştürüldü.
Arnavutköy’ün Nüfus Yapısı Nasıl Değişti?
Arnavutköy’ün tarihindeki önemli değişimlerden biri 1923’teki Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesiyle yaşandı. Mübadele öncesinde bölgede Rum nüfusu bulunurken, süreç sonrasında Yunanistan’ın Drama bölgesinden gelen Türkler Arnavutköy ve çevresindeki yerleşimlere yerleştirildi.
Daha sonraki yıllarda İstanbul’daki iç göç ve kentsel büyüme Arnavutköy’ün nüfus yapısını yeniden değiştirdi. Belde döneminden ilçe statüsüne geçişe kadar yerleşim çevredeki Bolluca, Taşoluk, Haraççı ve diğer merkezlerle giderek bütünleşti.