Kartal Sahil Yolu Ne Zaman Yapıldı? Maltepe ve Pendik Dolgu Tarihi

Kartal Sahil Yolu’nun ilk ana kesimleri 1987 yılında hizmete girdi. Anadolu Yakası’ndaki büyük sahil yolu ve kıyı dolgu çalışmaları, 1984-1989 yılları arasında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olan Bedrettin Dalan döneminde başladı. Ancak bugün Kadıköy’den Maltepe, Kartal ve Pendik yönüne uzanan sahil şeridi tek seferde 1987’de tamamlanmadı. Kartal, Dragos ve Pendik yönündeki dolgu ve yol çalışmaları 1990’lı yılların başında etaplar halinde devam etti.

Kartal Sahil Yolu Ne Zaman Yapıldı?

Kartal Sahil Yolu’nun yapımı, 1980’li yıllarda yürütülen Anadolu Yakası Sahil Yolu Projesi kapsamında başladı. Kadıköy’den doğuya doğru ilerleyen kıyı yolu ve dolgu çalışmaları sonucunda Kartal sahil yolunun ilk bölümleri 1987 yılında kullanıma açıldı.

Bu nedenle “Kartal sahil yolu ne zaman yapıldı?” sorusuna kısa cevap 1987 olarak verilebilir. Ancak bugünkü sahil şeridinin tamamının 1987 yılında hazır olduğu düşünülmemelidir. Çalışmalar sonraki yıllarda Kartal merkezi, Dragos ve Pendik yönünde genişletildi.

Fotoğraf: İBB (1970) / Maxar (2022)

Anadolu Yakası Sahil Yolu Ne Zaman Yapıldı?

Anadolu Yakası sahil yolu tek bir tarihte yapılmış kesintisiz bir proje değildir. Büyük ölçekli çalışmalar 1980’li yılların ortasında başladı ve farklı kesimler farklı tarihlerde tamamlandı.

• 1984-1987: Kadıköy, Dalyan ve Bostancı çevresindeki kıyı dolguları ve sahil yolu çalışmaları ilerledi.
• 1987: Bostancı-Maltepe dolgu ve sahil yolu çalışmaları yürütüldü; Kartal sahil yolunun ilk bölümleri hizmete girdi.
• 1989 sonrası: Kartal yönündeki dolgu alanları genişletilmeye devam etti.
• 1991: Maltepe-Kartal kıyısındaki dolgu uygulamaları ve Maltepe’den Pendik yönüne sahil yolu çalışmaları yeniden hızlandı.
• 1990’lı yıllar: Yol Dragos ve Pendik yönünde etaplar halinde uzatıldı.

Dolayısıyla bugün Kadıköy’den Pendik’e uzanan sahil yolunu yalnızca “1987’de yapıldı” şeklinde tanımlamak eksik kalır. 1987, projenin önemli bölümlerinin açıldığı yıl olmakla birlikte kıyı şeridinin doğuya doğru genişlemesi 1990’lı yıllarda da sürdü.

Bedrettin Dalan Döneminde Sahil Yolu

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Bedrettin Dalan’ın 1984-1989 arasındaki görev döneminde İstanbul’da büyük yol ve kıyı düzenleme projeleri gerçekleştirildi. Anadolu Yakası’nda Kadıköy’den doğuya uzanan sahil yolu da bu dönemin önemli ulaşım yatırımlarından biri oldu.

Projenin temel yöntemi, mevcut doğal kıyının önünde denizin doldurulması ve kazanılan alan üzerinde yeni bir karayolu ile rekreasyon alanlarının oluşturulmasıydı. Böylece eski kıyı çizgisi birçok noktada onlarca, bazı kesimlerde yüzlerce metre denize doğru ilerledi.

Eski Kartal Sahili Nasıldı?

Dolgu çalışmalarından önce Kartal’da deniz, yerleşim dokusuna bugünkünden çok daha yakındı. Kordonboyu, Kartal merkez ve Dragos çevresinde doğal kıyı, plajlar, küçük iskeleler ve denize doğrudan ulaşılabilen alanlar bulunuyordu.

Sahil yolu ve kıyı dolgularının yapılmasıyla eski kıyı çizgisinin önünde geniş bir kara şeridi oluştu. Günümüzde Turgut Özal Bulvarı, parklar, yürüyüş ve bisiklet alanları ile kıyı rekreasyon bölgelerinin önemli bölümü bu yeni sahil şeridinde yer alıyor.

Kartal’ın Belediye Plajı, Nizam Plajı, Tekel Plajı ve Kum Plajı gibi geçmişte kullanılan denize girme alanları da kıyı dönüşümü ve sonraki şehirleşme sürecinde ortadan kalktı.

Kartal Meydanı Dolgudan Nasıl Etkilendi?

Eski Kartal merkezinde meydan ile deniz arasındaki mesafe günümüzdekinden çok daha kısaydı. Sahil dolgusuyla kıyının denize doğru ilerlemesi, Kartal Meydanı’nın denizle kurduğu doğrudan ilişkiyi büyük ölçüde değiştirdi.

Eski fotoğraflarda meydanın kıyı, iskele ve sahil yaşamıyla daha yakın ilişkili olduğu görülürken, dolgunun ardından meydan ile deniz arasında sahil yolu ve geniş rekreasyon alanları oluştu.

Maltepe Sahil Yolu Ne Zaman Yapıldı?

Maltepe sahil yolunun bugünkü biçiminin temeli 1980’li yılların ikinci yarısında atıldı. Bostancı-Maltepe sahil yolu dolgusu için 1987 yılında teknik çalışmalar yürütüldü ve sahil yolu Maltepe yönüne uzatıldı.

Maltepe-Kartal arasındaki kıyı dolgu uygulamalarının önemli bir bölümü ise 1991 yılında gerçekleştirildi. Böylece Maltepe’den Kartal ve daha sonra Pendik yönüne uzanan kıyı yolu şekillenmeye devam etti.

Burada iki farklı dolgu dönemini birbirinden ayırmak gerekir. Maltepe’deki bugünkü büyük Orhangazi Şehir Parkı ve etkinlik alanı, 1980’lerdeki sahil yolundan çok daha sonra yapılan ayrı bir projedir. Bu yeni büyük dolgu için çalışmalar 2012 yılında başladı ve alan 2010’lu yıllarda bugünkü biçimini aldı.

Pendik Sahil Yolu Ne Zaman Yapıldı?

Pendik Sahil Yolu’nun tamamını 1987 tarihine bağlamak doğru değildir. 1980’lerin sonunda Maltepe’ye kadar ulaşan kıyı yolunun Pendik yönüne uzatılması sonraki aşamada gerçekleştirildi.

Maltepe-Pendik sahil yolu çalışmaları 1989 yılında bir süre durdu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 1991 yılında çalışmalara yeniden başlayarak Maltepe’de sona eren yolun Pendik Tersanesi yönüne doğru uzatılmasını planladı.

Bu nedenle Pendik sahil yolunun oluşumu ağırlıklı olarak 1990’lı yılların başındaki kıyı dolgu ve yol çalışmalarıyla ilişkilidir. Pendik sahilinde daha sonraki yıllarda da marina, rekreasyon ve farklı kıyı dolgu projeleri gerçekleştirildi.

Dragos Sahil Yolu Ne Zaman Yapıldı?

Dragos, Anadolu Yakası sahil yolu projesinin zamanlamasını anlamak açısından önemli bir örnektir. Kartal sahil yolunun ilk kesimleri 1987’de hizmete girmiş olsa da yolun Dragos önüne ulaşması 1990’lı yılları buldu.

Dragos’un denizle doğrudan ilişkisi yeni sahil yolu ve dolgu alanıyla önemli ölçüde değişti. Daha önce tepenin eteklerinden denize ulaşılabilen kıyıda yol, park ve dolgu alanları oluştu.

Kartal Sahilindeki Dolgu Ne Kadar Büyük?

Kartal kıyılarında özellikle 1980’lerden sonra yol, park ve rekreasyon alanları amacıyla geniş çaplı kıyı dolguları yapıldı. Kıyı çizgisi birçok noktada yaklaşık 75-100 metre denize doğru ilerlerken, Kartal İskelesi’nin doğusundaki bazı kesimlerde dolgu genişliği 200 metrenin üzerine çıktı.

Yunus ve Kordonboyu çevresindeki geniş sahil alanları da büyük ölçüde 1990’ların başındaki dolgu çalışmalarının sonucunda bugünkü biçimine kavuştu.

Sahil Dolgusu Kartal’ı Nasıl Değiştirdi?

Kıyı dolgusu Kartal’a yeni bir karayolu, parklar, yürüyüş alanları, bisiklet güzergâhları ve geniş kamusal alanlar kazandırdı. Buna karşılık ilçenin doğal kıyı çizgisi ve sahille kurduğu eski mekânsal ilişki önemli ölçüde değişti.

Dolgu öncesinde deniz kıyısında bulunan plajların büyük bölümü ortadan kalktı. Dragos’taki doğal kıyı ve falezlerin bir kısmı yeni dolgu şeridinin gerisinde kaldı. Kartal merkezi ile deniz arasına da geniş sahil yolu ve rekreasyon alanları girdi.

Kartal Sahil Yolu Hangi Yıl Açıldı?

Kısaca özetlemek gerekirse Kartal Sahil Yolu’nun ilk önemli bölümleri 1987 yılında hizmete açıldı. Ancak bugünkü kesintisiz sahil şeridi farklı yıllarda tamamlandı.

• Kartal: İlk ana sahil yolu bölümleri 1987, genişleme 1989 ve 1990’ların başı
• Maltepe: Bostancı-Maltepe çalışmaları 1980’lerin ikinci yarısı, Maltepe-Kartal dolgusu 1991
• Dragos: Sahil yolunun ulaşması 1990’lı yılların başı
• Pendik: Maltepe’den doğuya uzanan çalışmalar 1991’de yeniden başladı ve 1990’larda devam etti

Bu nedenle Anadolu Yakası sahil yolu için tek bir yapım yılı vermek yerine, 1980’lerin ortasında başlayan ve 1990’ların başına uzanan etaplı bir kıyı dönüşüm projesinden söz etmek daha doğrudur.